Urban Social Exclusion Research

Kennisbank

Dit is de kennisbank – in opbouw – van G4 – USER. Hierin worden de voor G4 – USER relevante OGGZ onderzoeken, beleidsstukken en praktijkcasussen opgeslagen die in de G4 zijn verschenen.

Als u OGGZ onderzoek of beleidsstukken of een praktijkcasus wilt aanmelden dat is verricht in (een van de) 4 grote steden, meldt u dat dan alstublieft bij de betreffende coordinatoren per stad.

ZOEKWOORD

THEMA

Zoeken

RESULTATEN:

Sterk en Zwak in Amsterdam. Een analyse van 11 leefdomeinen in 22 Amsterdamse gebieden

In welke Amsterdamse gebieden en voor welke leefdomeinen gaat het minder goed met de inwoners? Uit welke leefdomeinen kan een gebied juist kracht putten? Om een bijdrage te leveren aan het antwoord op deze vragen heeft de GGD, vanuit haar taak om inzicht te geven in de gezondheidssituatie van de bevolking, een nieuw instrument ontwikkeld. Hiermee brengen we verschillende leefdomeinen in kaart die samenhangen met de gezondheid van (met name) de volwassen inwoners in de gebieden van Amsterdam. Waar zien we sterke enzwakke punten?

Verder lezen

Details

01-januari-2019

Claudia Verhagen en Marcel Buster

Download PDF

Signalen van toename dakloosheid in de G4: feit of fictie?

Er zijn verschillende signalen dat het aantal daklozen toeneemt. In dit onderzoek worden ervaringen uit het veld gecombineerd met recente cijfers om inzicht te bieden in de ontwikkeling van het aantal daklozen in de vier grote steden, mogelijke oorzaken en oplossingsrichtingen.

Verder lezen

Details

01-januari-2019

Matty de Wit, Marcel Buster, Tim Oosterveer, Eva Mandos, Tamara van Batenburg, Maaike Dujardin, Regina van der Meer, Maartje Keetman, Nasra Karamali, Marjolein Donker, Lisette Plantinga-Muis, Sandra Schuitemaker

Download PDF

Onderzoek naar de oorzaken van dak- en thuisloosheid van volwassenen, jongeren en gezinnen die in 2017 in Rotterdam dakloos zijn geworden.

In 2018 heeft bureau Intraval/Breuer in opdracht van de gemeente een grootschalig onderzoek gedaan naar dakloosheid in Rotterdam. De onderzoeksvraag luidde:“Wat zijn de redenen c.q. oorzaken van dak- en thuisloosheid onder jongeren (18-23 jaar), volwassenen (23+) en gezinnen (23+ met kinderen) die zich na 1 januari 2017 hebben gemeld bij de stedelijke loketten?’ Er is voor dit onderzoek onder meer gesproken met 223 (voormalig) daklozen. Het onderzoek bevestigd dat dakloosheid niet één hoofdoorzaak kent, maar er sprake is van een combinatie van factoren. Op basis van het onderzoek zijn verschillende typen daklozen benoemd.

Verder lezen

Details

01-januari-2019

A. Kruze, J. de Muijnck, I. Schoonbeek

Download PDF

Onderzoek Winteropvang 2017/18, GGD Amsterdam

In de winterperiode verzorgt de gemeente Amsterdam samen met de instellingen voor maatschappelijke opvang (MO) extra slaapplaatsen voor daklozen die geen onderdak kunnen vinden. Het gaat om een extra regeling naast het structurele aanbod aan nachtopvang. Gebruikers van de winteropvang krijgen een bed, een warme maaltijd en ontbijt. De overnachting in het kader van de winteropvang is kosteloos. In dit rapport wordt de winteropvang van 2017/2018 en de personen die hier gebruik van maakten beschreven.

Verder lezen

Details

18-april-2018

Marcel Buster

Download PDF

Daklozen in Amsterdam zonder uitkering Onderzoek onder uitkeringsgerechtigde daklozen in Amsterdam die geen uitkering ontvangen

De groep rechthebbende daklozen zonder uitkering is een deels verborgen groep die bovendien zeer dynamisch is. Maandelijks zijn er nieuwe personen die dakloos worden en personen die weer huisvesting krijgen, ditzelfde geldt voor het verliezen en verkrijgen van een uitkering. Het verborgen karakter en deze dynamiek bemoeilijkt het maken van een betrouwbare schatting van de grootte van de groep die dakloos is, geen inkomen heeft en maar waarschijnlijk wel in aanmerking komt voor een bijstandsuitkering.

Verder lezen

Details

01-januari-2018

Tim Oosterveer, Gwen van Husen en Marcel Buster

De Utrechtse nachtopvang en crisisopvang in beeld

De nachtopvang is de meest laagdrempelige vorm van opvang voor dak- of thuisloze volwassenen in Utrecht. De crisisopvang biedt eveneens tijdelijke opvang voor deze groep, maar is minder laagdrempelig. Omdat de crisisopvang ook gericht is op gezinnen met kinderen, worden mensen met acute psychische problemen of een actieve verslaving die het herstel kan belemmeren daar niet toegelaten.In 2015 is onderzoek gedaan naar de wachtlijsten in de Utrechtse keten van opvang en beschermd wonen. Om een goed beeld te krijgen van de zorgbehoefte van de cliënten van de nachtopvang en de crisisopvang heeft de gemeente Utrecht opdracht gegeven tot een beeldvormend onderzoek in de nachtopvang en de crisisopvang van Stichting De Tussenvoorziening. Voor dit onderzoek zijn 92 mensen door een onafhankelijke arts-onderzoeker gezien. Dit rapport beschrijft de belangrijkste uitkomsten en laat op grond daarvan zien hoe de zorg en ondersteuning voor deze doelgroep in de Utrechtse context zou kunnen worden verbeterd.

Verder lezen

Details

01-januari-2018

Coline van Everdingen

Download PDF

Daklozenenquête Rotterdam

Bij erg koude weersomstandigheden wordt de zogenoemde Winterkouderegeling van kracht. Er zijn dan extra opvangplekken beschikbaar in de nachtopvang en de regels voor toelating tot de opvang worden versoepeld. Dit is een goede gelegenheid om een momentopname te maken van alle daklozen in Rotterdam en dit te vergelijken met eerdere jaren. Deze daklozenenquête is op hetzelfde moment ook uitgevoerd in Amsterdam, Den Haag en Utrecht. Hierover verschijnt een afzonderlijke rapportage.

Verder lezen

Details

03-november-2017

Eva Mandos, Maaike Dujardin

Download PDF

Onderzoek Winteropvang 2016/17, Amsterdam

In de winterperiode regelt de gemeente samen met de instellingen voor maatschappelijke opvang (MO) extra slaapplaatsen voor daklozen die zelf geen onderdak kunnen vinden. Het gaat om een extra regeling naast het structurele aanbod aan nachtopvang. Gebruikers van de winteropvang krijgen een bed, een warme maaltijd en ontbijt. De overnachting in het kader van de winteropvang is kosteloos. De winteropvang vond dit jaar plaats in de voormalige gevangenis aan de Havenstraat. De winteropvang werd uitgevoerd door het HVO-Querido en het Leger des Heils in de periode vanaf 28 november 2016 tot en met 31 maart 2017. In dit rapport wordt de winteropvang van 2016/2017 en de mensen die hier gebruik van maakten beschreven. Daarnaast zal in dit rapport worden weergegeven in hoeverre de winteropvang invloed heeft op het aantal buitenslapers in de stad, in hoeverre het gebruikt wordt door mensen die kwetsbaar zijn en wat voor aanpalende hulpverlening geleverd wordt tijdens de winteropvang.

Verder lezen

Details

31-mei-2017

Marcel Buster, Tim Oosterveer

Download PDF

Winterkoudeonderzoek 2016/2017 Den Haag

Op 19 januari 2017 is in de vier grote steden (G4: Amsterdam, Den Haag, Rotterdam en Utrecht) en Delft het Winterkoudeonderzoek uitgevoerd. Het was de vierde keer dat de G4 het onderzoek gezamenlijk, op vergelijkbare wijze en op dezelfde dag, heeft uitgevoerd. Het winterkoudeonderzoek geeft inzicht in de kenmerken en problematiek van de groep feitelijk daklozen*. De winter biedt bij uitstek de gelegenheid voor dit onderzoek, omdat het dan bij de opvangvoorzieningen een stuk drukker is en er ook mensen komen die normaal gesproken buiten slapen. Het doel van het Winterkoudeonderzoek is om zicht te krijgen op de aard en omvang van de feitelijk daklozen. Deze Haagse rapportage geeft een beeld van de feitelijk daklozen in Den Haag.

Verder lezen

Details

03-april-2017

Maartje Keetman, Roelien Breuker, Regina vd Meer

Download PDF

De mogelijke rol van grootstedelijke factoren in de vraag naar en kosten voor Beschermd Wonen en de Maatschappelijke Opvang

Per 1 januari 2015 is de Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo) in werking getreden. Hiermee is naast de financiering voor de Maatschappelijk Opvang (MO), ook de financiering van Beschermd Wonen (BW) bij de (centrum)gemeenten komen te liggen. Voor de verdeling van de middelen over de gemeenten wordt een verdeelmodel opgesteld. In dit onderzoek wordt gekeken welke rol stedelijkheidsgraad hierin moet spelen en via welke wegen stedelijkheid de zorgvraag en de kosten beïnvloedt. Het onderzoek baseert zich op de literatuur en expertconsultatie. Via vier verschillende paden lijken stedelijke factoren de vraag naar BW en MO te beïnvloeden.

Verder lezen

Details

15-februari-2017

Yvonne Hendriks, Matty de Wit, Addi van Bergen

Download PDF

Klaar voor de start!? Een onderzoek naar determinanten van recidive na ontslag uit detentie

In dit onderzoek is het delict gedrag na ontslag uit detentie van een groep van ongeveer 200 Amsterdamse ex-gedetineerden bestudeerd. De incidentie van delicten is geschat en er is gezocht naar determinanten van recidive. Het doel van het onderzoek was een bijdrage te leveren aan het terugdringen van recidive door aanknopingspunten te vinden voor een betere aansluiting van subgroepen ex-gedetineerden met verschillende vormen van aanbod.

Verder lezen

Details

01-december-2016

Menno Segeren, Matty de Wit

Download PDF

Interventions to prevent tenant evictions: a systematic review

Huisuitzettingen zijn een belangrijke oorzaak van dakloosheid. Omdat huisuitzettingen traumatisch zijn voor huurders en bovendien gepaard gaan met hoge kosten, is het voorkomen van huisuitzettingen van groot belang. Om interventies ter voorkoming van huisuitzettingen te kunnen ontwikkelen en implementeren moet worden nagegaan welke bestaande interventies effectief zijn. Dit artikel beschrijft een systematisch literatuuronderzoek naar effectieve interventies om huisuitzettingen te voorkomen.

Verder lezen

Details

01-januari-2016

Holl, M., van den Dries, L. , Wolf, J.

Download PDF

Sociaal uitgesloten burgers in kaart

Sociale uitsluiting blijkt een omvangrijk probleem. In Den Haag heeft gemiddeld één op de negen volwassenen hiermee te maken. Sociale uitsluiting betekent een stapeling van problemen op het gebied van sociale participatie, toegang tot sociale grondrechten, materiële deprivatie en culturele inpassing. Voorts blijkt sprake van een sterke relatie tussen sociale uitsluiting en gezondheid: 86% van de sociaal uitgesloten Hagenaars kampt met gezondheidsproblemen. Zelfregie en eigen kracht zijn zorgwekkend en het gebruik van professionele zorg is niet vanzelfsprekend. Dit artikel geeft een beeld van hoe vaak en bij wie sociale uitsluiting voorkomt, bevat citaten van mensen die tot deze kwetsbare groep behoren en geeft de reacties van professionals en beleidsmakers. De onderzoekers achten de sociaal uitgesloten burgers bij uitstek een doelgroep voor de sociale wijkteams. Deze staan immers voor een outreachende aanpak en hulp bieden zonder dat er sprake is van een actieve hulpvraag.

Verder lezen

Details

08-oktober-2015

Addi van Bergen en Renske Gilissen

Download PDF

Volwaardig Burgerschap en Psychiatrie

In de regio Midden Westelijk Utrecht zetten betrokken partijen zich in voor deelname aan een inclusieve samenleving. Een samenleving waarin ook mensen met een ernstige psychische aandoening (EPA) een volledig, volwaardig en betekenisvol leven kunnen leiden als actieve en betrokken burgers (Convenant Volwaardig Burgerschap). Dit vraagt aan de partijen om samen in wijken en buurten te bouwen aan een divers palet van ‘herstelondersteuning’, ter bevordering van zelfzorg en zelfmanagement en ter vergroting van kansen op herstel en maatschappelijke participatie voor psychisch kwetsbare mensen. Waarbij van belang is dat het sociale domein en het zorg (behandeling én begeleiding) domein elkaar vinden en samenwerken. En waarin de inzet van ervaringsdeskundigheid en naastbetrokkenen een rol van betekenis krijgt. Dit impliceert dat initiatieven van (ex) cliënten / ervaringsdeskundigen een nadrukkelijk onderdeel zijn van het zorgnetwerk. Daarnaast is er expliciete aandacht voor etnisch-culturele diversiteit belangrijk, daar binnen de huidige EPA-doelgroep sprake is van oververtegenwoordiging van bepaalde groepen migranten. Zorgverzekeraar Zilveren Kruis (voorheen Achmea), Gemeente Utrecht (als centrumgemeente) , Altrecht, Kwintes, Lister, Victas en het Platform Volwaardig Burgerschap GGZ Utrecht hebben zich verenigd in de Task-force EPA. Deze task-force maakte dit document.

Verder lezen

Details

28-september-2015

Taskforce EPA Midden Westelijk Utrecht

Download PDF

Maatregelen voor daklozen verbeteren de leefomstandigheden voor daklozen en Rotterdammers, maar leiden niet tot sterfteafname

De sterfte onder daklozen is aanzienlijk hoger dan die in de algemene bevolking. De gemeente Rotterdam nam vanaf 2006 maatregelen om het forse aantal dak- en thuislozen in de stad terug te dringen en om passende zorg, inkomen en huisvesting voor hen te arrangeren. Hierdoor zijn de leefomstandigheden van deze kwetsbare groep aanzienlijk verbeterd. Onderzocht is of deze maatregelen ook van invloed waren op de sterfte onder daklozen.

Verder lezen

Details

22-juli-2015

Marcel T. Slockers, Wilma J. Nusselder, Caspar W.N. Looman, Colette J.T. Slockers, Luuk Krol en Ed F. van Beeck

Planet Homeless. Governance arrangements in Amsterdam, Copenhagen and Glasgow

Nowadays, homelessness is predominantly a local responsibility. The policy challenges that local authorities face in dealing with this issue are complex or, according to some commentators, can even be described as "wicked". Until recently, local authorities have had limited success in addressing homelessness for reasons including a lack of information and fragmentation of services, to name but two. In a new attempt to face up to these challenges, several northern European metropolises have published similar strategic approaches to ending homelessness. By studying their policy, structure and management style, this volume focuses on the impacts and outcomes of these new governance arrangements on the quality of service provision. By comparing and evaluating the different approaches in governance, the author provides deeper insight into exactly which elements of administrative and political approaches, or which governance arrangements, are most effective in this respect and how social results can be improved in general. In this way this study makes an important contribution to the academic debate on the optimum organization of governance arrangements. This volume also provides a critical perspective on current decentralising trends and contains a plea for a corporate, instrumental approach towards governance arrangements on homelessness. The author concludes that the social relief sector should be functioning as a trampoline, not as a last resort.

Verder lezen

Details

22-juli-2015

Nienke Boesveldt

Download PDF

Feitelijk dakloos in de G4

In de winter van 2011/2012 hebben de vier grote steden voor de tweede maal gezamenlijk een onderzoek uitgevoerd naar feitelijk daklozen in hun stad. Doel van dit onderzoek was om meer inzicht te krijgen in de grootte en kenmerken van de groep feitelijk daklozen. Daarnaast is op grond van gegevens uit enquete en registraties een schatting gemaakt van het aantal personen dat op een gemiddelde nacht op straat slaapt. Het onderzoek is uitgevoerd tijdens de winterkouderegeling.

Verder lezen

Details

21-juli-2015

GGD Amsterdam; Marcel Buster, Mariette Hensen, Matty de Wit, Natalie Runtuwene, GGD Rotterdam – Rijnmond; Eva Mandos, Staf van Zeele, GGD Den Haag; Renske Gilissen, GG&GD Utrecht; Regien Vleems, Addi van Bergen

Download PDF

Monitor daklozenopvang 2014 Utrecht

De monitor daklozenopvang Utrecht 2014 rapporteert over de nachtopvang en crisisopvang voor daklozen, zwerfjongeren en ongedocumenteerden. Lokale monitoring in de Maatschappelijke Opvang en OGGZ loopt in Utrecht bijna 10 jaar. Hierbij wordt er gerapporteerd over de instroom in en het gebruik van opvangvoorzieningen en hulpverleningstrajecten, met inbegrip van kenmerken van de gebruikers. Vanaf 2015 zijn de beleidskaders Meedoen naar Vermogen en Jeugd en Zorg leidend. Dat heeft geleid tot de vanzelfsprekende keuze om de monitor hierop toe te snijden.

Verder lezen

Details

15-juli-2015

Annelies van Loon, Lisette Plantinga en Addi van Bergen

Download PDF

Winterkoudeonderzoek 2014/2015, rapportage Den Haag

22 Januari 2015 is in de vier grote steden (G4: Amsterdam, Den Haag, Rotterdam en Utrecht) en Delft het Winterkoudeonderzoek uitgevoerd. Het was de derde keer dat de G4 het onderzoek gezamenlijk, op de zelfde wijze en op dezelfde dag, heeft uitgevoerd. Het Winterkoudeonderzoek geeft inzicht in de kenmerken en problematiek van de groep feitelijk daklozen. De winter biedt bij uitstek de gelegenheid voor dit onderzoek, omdat het dan bij de opvangvoorzieningen een stuk drukker is en er ook mensen komen die normaal gesproken buiten slapen. Deze Haagse rapportage geeft een beeld van de feitelijk dakloz en in Den Haag.

Verder lezen

Details

29-april-2015

Renske Gilissen

Download PDF

ZRM-klantprofielen in het Sociaal Domein

Een eerste ontwerp van klantprofielen op basis van de Zelfredzaamheid-Matrix (ZRM) scores van bijstandsgerechtigden, kwetsbare huishouden en mensen die zich aanmelden bij de maatschappelijke opvang in Amsterdam.

Verder lezen

Details

02-april-2015

Wijnand van de Boom, Steve Lauriks, Matty de Wit, Leonie Klaufus

Download PDF

Het schatten van feitelijk daklozen in de G4

Meer dan 2000 feitelijk daklozen in de vier grote steden; een kwart is jonger dan 30 jaar. Het aantal feitelijk daklozen in de G4 wordt geschat op 2.100 (januari 2013). Circa 90% van de daklozen in Utrecht, Den Haag, Amsterdam en Rotterdam is man, een kwart is jonger dan 30 jaar en zo’n 40% heeft buiten de winterkouderegeling geen toegang tot de Maatschappelijke Opvang. Deze resultaten zijn afkomstig van een onderzoek van de academische werkplaats G4-USER in samenwerking met de Universiteiten van Utrecht en Southampton. Zij hebben een methode uitgewerkt om op basis van registratiedata van de nachtopvang en winterkoudeopvang, het aantal en de kenmerken van feitelijk daklozen in de vier grote steden betrouwbaar te schatten. De G4-USER schatting is aanmerkelijk lager dan een eerdere schatting van het CBS van 12.400 feitelijk daklozen in de G4. Aanbevolen wordt nader onderzoek te doen naar het verschil in gevonden schattingen

Verder lezen

Details

30-maart-2015

Addi van Bergen, Marcel Buster, Judith Wolf, Peter G.M. van der Heijden

Download PDF

De aanpak van schulden bij dreigende huisuitzetting

Vroegsignalering heeft in Amsterdam en Rotterdam volop de aandacht van de geraadpleegde woningcorporaties. Deze woningcorporaties voeren tegenwoordig een actief incasso uit. De inzet is bij alle corporaties om zo vroeg mogelijk bij een huurachterstand met de huurder afspraken te maken over het in lopen van de achterstand. Dit gebeurt vanuit de ervaring dat snelle actie meer mogelijkheden biedt om een huisuitzetting te voorkomen. Voor de corporaties heeft dit ook (financiële) voordelen. Bij alle geraadpleegde corporaties is in meer of mindere mate sprake van maatwerk bij specifieke groepen huurders. Een aantal corporaties kijkt al in een vroeg stadium naar de achtergronden betalingsgeschiedenis van huurders en past vanaf het begin de benaderingswijze aan. Andere corporaties beginnen hiermee in een later stadium, als de achterstand verder is opgelopen. De effectiviteit van de verschillende benaderingswijzen bij verschillende doelgroepen is niet bekend. Corporaties zijn vaak nog zoekende naar de beste aanpak. Nader onderzoek is noodzakelijk om goede voorbeeldpraktijk en te identificeren en beschrijven en de werkzame elementen er van vast te leggen.

Verder lezen

Details

03-februari-2015

Dorieke Wewerinke en Linda van den Dries. Projectleider: Judith Wolf

Download PDF

Zelfredzaam dak- of thuisloos in de G4

‘Zelfredzaam en dak- of thuisloos in de G4’, een onderzoek naar de mate van zelfredzaamheid van personen die zich in 2011 hebben gemeld met een adresprobleem en geen OGGZ hulptraject krijgen.

Verder lezen

Details

30-december-2014

GGD Amsterdam, Mariette Hensen, Matty de Wit

Download PDF

Omvangschatting feitelijk daklozen in de G4

Een van de vier hoofddoelstellingen van het onderzoeksprogramma van de Academische Werkplaats G4 USER is “het doen van omvangschattingen van populaties kwetsbare mensen en het verder ontwikkelen van betrouwbare methoden voor het doen van omvangschattingen”. Door de gemeente Utrecht is in samenwerking met de Universiteiten van Utrecht en Southampton recent een schatting uitgevoerd van het aantal feitelijk daklozen in Utrecht. Daarbij is gebruik gemaakt van een niet eerder bij daklozen in Nederland toegepaste methode, de afgeknotte Poisson regressie met Chao schatter. Als databron werden registratiegegevens uit de nacht- en winterkoudeopvang gebruikt. De schatting leverde een herkenbaar resultaat op, namelijk van een beperkte groep feitelijk daklozen en een forse daling t.o.v 2005, het jaar waarop de laatste omvangschatting in Utrecht was uitgevoerd. Deze methode werd met dit nieuwe onderzoek ook toegepast in de steden Den Haag, Amsterdam en Rotterdam.

Verder lezen

Details

18-december-2014

Peter van der Heijden en Maarten Kruyff (Universiteit Utrecht), Dankmar Boehning (Universiteit Southampton) en Addi van Bergen en Maartje Aangeenbrug (Gemeente Utrecht, Volksgezondheid)

Woninglijken in de G4

In de 4 grote steden (G4) worden jaarlijks gemiddeld 70 overleden personen gevonden in een woning, die tenminste twee weken onopgemerkt zijn gebleven. In Amsterdam, Rotterdam en Den Haag zijn de cijfers ongeveer gelijk. Alleen Utrecht telt er minder. Gecorrigeerd voor verschillen in leeftijd en geslacht, en beperkt tot de alleenwonenden, komt het in de drie grootste steden bijna twee keer vaker voor dan in Utrecht.

Verder lezen

Details

18-december-2014

Marcel Buster, Natalie Runtuwene, Karen van den Hondel, Addi van Bergen, Renske Gilissen

Download PDF

Sociaal uitgesloten in de grote stad

In de vier grote steden is de kans op sociale uitsluiting twee keer zo hoog als elders in Nederland. In de G4 zijn naar schatting 180 duizend volwassenen sociaal uitgesloten. Vanuit de Academische Werkplaats G4-USER is onderzoek gedaan naar de situatie van deze groep en naar hun ervaringen en perspectieven.Bijna de helft van de sociaal uitgesloten volwassenen in de G4 is werkloos of uitkeringsgerechtigd en twee derde heeft een niet westerse achtergrond. Hun sociale netwerk is vaak beperkt en kwetsbaar. Ze kampen met veel gezondheidsproblemen, ervaren weinig regie over het eigen leven en hebben vaak een negatief of onrealistisch toekomstbeeld. Een laag inkomen en schulden veroorzaken bij deze groep veel stress en beperken de participatie en de toegang tot zorg. Het merendeel van de sociaal uitgesloten volwassenen wil (meer) participeren in de maatschappij, maar heeft daarbij ondersteuning nodig. De toekomstige sociale wijkteams lijken een geschikt instrument om deze groep laagdrempelige hulp op maat te bieden. Aandachtspunten zijn een outreachende aanpak en ook hulp bieden zonder dat er sprake is van een actieve hulpvraag.

Verder lezen

Details

26-november-2014

Addi van Bergen, Annelies van Loon, Carina Ballering, Bouwine Carlier en Maartje Aangeenbrug

Download PDF

Zorgvignetten bij patiënten met Ernstige Psychiatrische Aandoeningen nader onderzocht met data uit meerdere patiëntgebonden regionale registratiebronnen

De langdurende GGZ wacht grote veranderingen zoals verdergaande ambulantisering (de beddenafbouw met 30% tot 2018) en de transitie van de langdurige zorg (een deel van de patiënten van de FACT-teams gaat hulp in de 1e lijn ontvangen; de RIBW’s gaan onder verantwoordelijkheid van de gemeente vallen). Dit heeft veel gevolgen voor de organisatie van de zorg. Om hulpverlening aan patiënten met een ernstig psychiatrische aandoening (EPA) goed te doen is het belangrijk tijdig te onderkennen waar er knelpunten optreden in de keten. Vier zorgaanbieders in de regio Utrecht (Altrecht, Kwintes, SBWU en Victas) hebben een aanpak bedacht, waarmee zij goed zicht krijgen op deze doelgroep. De vier instellingen hebben, in samenwerking met KPMG Plexus, vignetten ontwikkeld voor EPA-cliënten. De indeling van patiënten in zorgvignetten wordt door beleidsmakers (GGZ gemeenten, ziektekosten-verzekeraars) gezien als een hulpmiddel om de doelgroep onder te verdelen in specifiekere groepen met een verschillende zorgzwaarte. Dit biedt de ketenpartners inzicht in de omvang van zorgvragen en biedt een gemeenschappelijke taal om samen afspraken te maken over welke zorg er door wie in de regio geleverd moet gaan worden. De zorgzwaartevignetten zijn gebaseerd op een ‘historische foto’ van het zorggebruik door EPA-patiënten in de regio Utrecht in 2012.

Verder lezen

Details

26-november-2014

Wilma Swildens, Jan Theunissen

Download PDF

Monitor OGGZ-G4 2014

De academische werkplaats G4 USER presenteert met trots de eerste editie van de Monitor OGGZ-G4. Deze monitor geeft voor het eerst op een vergelijkbare en systematische wijze inzicht in de OGGZ-(risico)groepen in de vier grote steden. Voor beleidsmedewerkers biedt de monitor een veelheid aan informatie die de discussies over de inzet van middelen, de gevolgen van beleidsmaatregelen en het gebruik van voorzieningen kan entameren en onderbouwen. Voor onderzoekers biedt de monitor een uitstekende basis voor het formuleren van relevante verdiepende beleids- en onderzoeksvragen, waarmee op termijn een bijdrage kan worden geleverd aan de verbetering van de positie van sociaal kwetsbare mensen binnen de G4. Wij wensen u veel leesplezier en vooral veel inspiratie toe!

Verder lezen

Details

01-september-2014

Albert van Hemert, Addi van Bergen, Marcel Buster, Resnke Gilissen, Eva Mandos, Judith Wolf

Download PDF

Health, drugs and service use among deprived single men: comparing (subgroups of) single male welfare recipients against employed single men in Amsterdam

To aid public health policy in preventing severe social exclusion (like homelessness) and promoting social inclusion (like labour market participation), we aimed to quantify (unmet) health needs of an expectedly vulnerable population on which little was known about: single male welfare recipients (SIMwelfare). One of the main policy questions was: is there need to promote access to healthcare for this specific group?

Verder lezen

Details

15-juli-2014

Kamann TC, Wit MAS de, Cremer S, Beekman ATF

Download PDF

Implementatie, ervaringen, betrouwbaarheid en validiteit van het ZRM-supplement: Ouderschap

De Zelfredzaamheid-Matrix (ZRM) is een meetinstrument om de mate van zelfredzaamheid van een volwassen persoon volledig en gestructureerd in kaart te brengen. In 2013 is een supplement voor de ZRM ontwikkeld om te kunnen beoordelen in welke mate ouders en opvoeders zelfredzaam zijn in de zorg voor hun minderjarige kinderen: het ZRM-supplement: Ouderschap. Dit onderzoek heeft als doel een beeld te geven van het gebruik van het ZRM-supplement: Ouderschap in de praktijk en hoe het door professionals in de praktijk wordt ervaren. Daarnaast worden de validiteit en betrouwbaarheid van de ZRM en het supplement vastgesteld.

Verder lezen

Details

11-juli-2014

Wijnand van den Boom, Matty de Wit

Download PDF

The Proof of the pudding is in the eating. Lessons learned uit peer- research OGGZ/MO: Mankracht en Meetellen

Peer-research in de MO/OGGZ is in Nederland een betrekkelijk weinig toegepaste methode. Het is een vorm van onderzoek waarbij betrokkenen uit een bepaalde doelgroep optreden als mede-onderzoekers van problemen die zich binnen diezelfde doelgroep voordoen. Zij werken in dergelijk onderzoek samen met professionele onderzoekers. Binnen G4 User hebben de GGD Amsterdam en de GG&GD Utrecht (nu gemeente Utrecht VG) de laatste jaren onderzoek gedaan via peer to peer werkwijzen. Het gaat in beide gevallen om vernieuwende onderzoeken in de MO/ OGGZ in Nederland.

Verder lezen

Details

18-maart-2014

Eropaf! & Co U.A., Cathelijne Akkermans

Download PDF

Notitie meetinstrumenten participatie, empowerment, herstel

Participatie van kwetsbare mensen in de samenleving is één van de prioriteiten van het gemeentelijke beleid in het sociale domein. In de beleidsdiscussies is er vooralsnog weinig eenduidigheid in wat participatie inhoudt en hoe zich dit verhoudt tot concepten als herstel, empowerment en zelfredzaamheid. Ook is er nog geen consensus over een betrouwbaar en bruikbaar instrument voor het meten van ‘participatie’ van burgers. Dit onderzoek beoogt een overzicht te bieden van bruikbare en betrouwbare instrumenten voor het meten van participatie, empowerment en herstel van sociaal kwetsbare mensen.

Verder lezen

Details

10-februari-2014

Maurice van Luijtelaar en Judith Wolf

Download PDF

Winterkoude opvang 2012-2013 Amsterdam

Een beschrijving van aantallen in kenmerken van dak- en thuislozen die gebruik maken van de extra beschikbaar gestelde nachtopvang ten tijde van de winterkoude regeling in Amsterdam.

Verder lezen

Details

17-september-2013

Mariette Hensen, Marcel Buster, Matty de Wit. GGD Amsterdam, cluster epidemiologie, documentatie en gezondheidsbevordering

Download PDF

Oplossingen voor overlast als gevolg van alcoholgebruik in de openbare ruimte door de OGGZ groep

In elke stad bestaan groepen met personen die gedurende meerdere dagen en meerdere uren op een publieke plek veel alcohol nuttigen, de zogenoemde straatdrinkers. Zij worden om verschillende redenen als overlastgevend aangemerkt. Het zijn personen die over het algemeen een gemarginaliseerd bestaan leiden en veel mentale en fysieke gezondheidsklachten hebben. De afstand tot zorg is groot vanwege de chaotische leefstijl die vaak niet goed aansluit op reguliere hulpverlening. Door de jaren heen is er nagedacht over mogelijkheden om de overlast van deze doelgroep aan te pakken en de leefsituatie te verbeteren. In eerste instantie waren maatregelen gericht op sanctioneren en abstinentie. In de jaren 80 van de vorige eeuw ontstonden harm reductie benaderingen vanuit de erkenning dat niet iedereen zijn verslaving onder controle kan of wil krijgen.

Verder lezen

Details

12-juni-2013

M.J. Hensen-Baas, M.C.A Buster

Het voortraject van Amsterdam zwerfjongeren. Risicofactoren en hulpverlening tijdens de jeugd

Dit rapport biedt inzicht in het voortraject van zwerfjongeren die in 2010 toegang kregen tot de veldtafel jongvolwassenen. Op basis van registratiesystemen en dossiers wordt beschreven welke hulpverleningstrajecten de jongeren hebben doorlopen voorafgaand aan hun aanmelding en worden profielen beschreven die te zijn onderscheiden in de hulpverleningstrajecten.

Verder lezen

Details

04-februari-2013

Matty de Wit, Menno Segeren, Gwen van Husen, Niek Fransen

Download PDF

The Governance of Homelessness in European Metropolises, governing quality? A PhD literature review on governance arrangements and their outcomes in reality

This paper concerns a literature review to prepare an empirical study of the impact of metropolises’ governance arrangements on the quality of service provision (output) and outcome (e.g. in public space and on the level of self-sufficiency of homeless people themselves). Elements of governance revealed from the study are elements of policy (theory, goals and instruments), structure (multi-level and relation state, civil society and network design) and management.

Verder lezen

Details

15-oktober-2012

Nienke F Boesveldt, Vu University Amsterdam, Faculty of Social Sciences, Dept. of Governance

DETINA: OGGZ problematiek en nazorg bij Amsterdamse gedetineerden

In 2008 zijn gemeenten gestart met het organiseren van de nazorg aan (ex-) gedetineerden . In dit kader is door in Amsterdam dit onderzoek uitgevoerd om de problematiek en het actuele zorgaanbod en zorgbehoefte binnen de groep gedetineerden in kaart te brengen. Daarbij ligt de nadruk op problematiek zoals die binnen de OGGZ wordt gezien (ontbreken van basisvoorwaarden, problematiek op sociale domeinen en problematiek op medische domeinen. De situatie voorafgaand aan detentie en een maand na ontslag uit detentie worden in dit rapport beschreven.

Verder lezen

Details

12-oktober-2012

Matty A.S. de Wit, Menno W. Segeren, Ewald J Witteveen, GGD Amsterdam, cluster Epidemiologie, Documentatie en Gezondheidsbevordering.

Download PDF

Prestatie-indicatoren voor de openbare geestelijke gezondheidszorg: een conceptueel kader

Prestatie-indicatoren vormen een bron van informatie voor beleidsmakers die inzicht willen krijgen in de prestaties van zorgsystemen. De academische werkplaats GGD Amsterdam/ AMC-UvA ontwikkelt deze prestatie-indicatoren voor de openbare geestelijke gezondheidszorg (OGGZ). In dit artikel wordt een conceptueel kader voor de ontwikkeling van prestatie-indicatoren voorgesteld waarbij het gezondheidszorgsysteem wordt beoordeeld op de mate waarin het systeem de beoogde functies vervult voor de gedefinieerde doelgroepen.

Verder lezen

Details

04-juli-2012

Lauriks S, de Wit MAS, Buster MCA, ten Asbroek AHA, Arah OA, Klazinga NS.

Performance indicators for public mental healthcare: A systematic international inventory

The development and use of performance indicators (PI) in the field of public mental health care (PMHC) has increased rapidly in the last decade. To gain insight in the current state of PI for PMHC in nations and regions around the world, we conducted a structured review of publications in scientific peer-reviewed journals supplemented by a systematic inventory of PI published in policy documents by (non-) governmental organizations.

Verder lezen

Details

04-juli-2012

Lauriks S, Buster MCA, Wit MAS de, Arah OA, NS Klazinga

Download PDF

Is the prevalence of psychiatric disorders associated with urbanization?

In many countries, the total rate of psychiatric disorders tends to be higher in urban areas than in rural areas. The relevance of this phenomenon is that it may help in identifying environmental factors that are important in the pathogenesis of mental disorders.

Verder lezen

Details

23-april-2012

Peen J, Dekker J, Schoevers RA, Have MT, de Graaf R, Beekman AT.

Winterkoude onderzoek 2010/2011

Jaarlijks voert de GGD Amsterdam het winterkoude onderzoek uit om zicht te krijgen op de feitelijk daklozen in Amsterdam. Daartoe wordt een periode van winterkoude-opvang, waarin de opvang gratis toegankelijk is voor alle daklozen en wordt uitgebreid op basis van de vraag, benut. Op basis van korte interviews en registraties van overnachting wordt het totale aantal daklozen per nacht en in de gehele periode geschat, worden de kenmerken van de daklozen beschreven en wordt geschat hoeveel mensen buiten de winterkoude opvang per nacht op straat slapen. Daarnaast wordt beschreven welke trends zich voordoen in de tijd.

Verder lezen

Details

15-maart-2012

Marcel Buster en Matty de Wit

Download PDF

Winterkoude onderzoek Amsterdam 2009/2010

Jaarlijks voert de GGD Amsterdam het winterkoude onderzoek uit om zicht te krijgen op de feitelijk daklozen in Amsterdam. Tijdens een periode van winterkoude opvang is de opvang gratis toegankelijk voor alle daklozen en wordt de capaciteit aangepast aan de vraag. Een dergelijke periode wordt benut om middels registraties en interviews de feitelijk daklozen in Amsterdam te beschrijven, met betrekking tot de omvang van de groep, demografische kenmerken, duur en oorzaak dakloosheid, overnachtingsplekken buiten de winterkoude opvang. Tevens wordt een schatting gemaakt van het aantal daklozen dat buiten de winterkoudeopvang op buiten slaapt op een gemiddelde nacht. Bijgaand treft u de rapportage van het onderzoek in de winter van 2009-2010.

Verder lezen

Details

15-juli-2010

Marcel Buster en Matty de Wit

Download PDF

Voorkomen van parasuïcides in Den Haag. Op basis van instellingsregistraties in de jaren 2008-2009

Dit artikel beschrijft de resultaten uit het Parasuïcide Registratieproject Den Haag, de registratie van gebeurtenissen van parasuïcide die zich onder Hagenaars hebben voorgedaan tussen 1 januari 2008 en 31 december 2009, en vergelijkt deze met voorgaande onderzoeksjaren.

Verder lezen

Details

01-maart-2010

I. Burger, C. van der Linden, A. Bos, T. Eckhardt, S. Post, M. van Yperen en A.M. van Hemert

Download PDF

Fatality of Suicide Attempts in Amsterdam 1996–2005

Journal of Crisis Intervention and Suicide Prevention 2009; 30 (4): 180-185. According to recent figures, Amsterdam is the municipality with the highest absolute number of suicides and the second highest suicide rate in the Netherlands

Verder lezen

Details

01-december-2009

Jansen E, Buster MCA, Zuur A, Das C

Procesevaluatie van de Haaglandse Aanpak Huiselijk Geweld

Op 16 april 2009 is het convenant ‘Integrale Aanpak Huiselijk Geweld’ ondertekend. Het convenant bevat het uitvoeringsprotocol ‘De Haaglandse Aanpak’, waarin de samenwerkingsafspraken tussen alle partners die betrokken zijn bij huiselijk geweld zijn vastgelegd. In 2009 is de werkwijze van De Haaglandse Aanpak onderzocht door de afdeling Epidemiologie, GGD-Den Haag. Het onderzoek is gedaan om de Haaglandse Aanpak te verstevigen alvorens de werkwijze uit te rollen naar de gehele regio.

Verder lezen

Details

01-juli-2009

R. Gilissen

Suicidal behavior in four ethnic groups in The Hague, 2002–2004

Research on suicidal behavior among ethnic groups in The Hague, The Netherlands, by analyzing data on attempted and completed suicide from the psychiatric department of general medical hospitals; the psychiatric emergency service and the municipal coroners from the psychiatric department of general medical hospitals; the psychiatric emergency service and the municipal coroners .

Verder lezen

Details

01-juni-2009

Burger I, van Hemert AM, Schudel WJ, Middelkoop BJC

Nieuwe cijfers over roken, drinken, drugsgebruik en gokken onder Haagse scholieren

In het najaar van 2007 hebben de productgroep Jeugdgezondheidszorg en de afdeling Epidemiologie van de GGD Den Haag gezamenlijk een vragenlijstonderzoek uitgevoerd naar het gebruik van genotmiddelen onder Haagse scholieren uit groep 7 en 8 van het basisonderwijs en alle leerjaren van het voortgezet onderwijs. Het is de vierde keer dat dit onderzoek in Den Haag is gehouden. Het maakt deel uit van het zevende landelijke Peilstationsonderzoek, dat sinds 1984 iedere vier jaar wordt uitgevoerd door het Trimbos-instituut in opdracht van het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport.

Verder lezen

Details

01-maart-2009

G.A.M. Ariëns, B.E.P. Snijders, M.P.H. Berns, P.A. van der Leeuw-van Someren, M.A.T.W. Zwartendijk-Schats

Download PDF

The Amsterdam Studies of Acute Psychiatry I (ASAP-I); a prospective cohort study of determinants and outcome of coercive versus voluntary treatment interventions in a metropolitan area

The overall number of involuntary admissions is increasing in many European countries. Patients with severe mental illnesses more often progress to stages in which acute, coercive treatment is warranted. The number of studies that have examined this development and possible consequences in terms of optimizing health care delivery in emergency psychiatry is small and have a number of methodological shortcomings. The current study seeks to examine factors associated with compulsory admissions in the Amsterdam region, taking into account a comprehensive model with four groups of predictors: patient vulnerability, social support, responsiveness of the health care system and treatment adherence.

Verder lezen

Details

01-mei-2008

van der Post L, Schoevers R, Koppelmans V, Visch I, Bernardt C, Mulder N, Beekman A, de Haan L, Dekker J.

Cost-effectiveness of preventing depression in primary care patients: randomised trial.

Little is known about the cost-effectiveness of preventing mental disorders. An economic evaluation was conducted alongside a randomised clinical trial. Primary care patients with sub-threshold depression were assigned to minimal contact psychotherapy plus usual care (n=107) or to usual care alone (n=109).

Verder lezen

Details

01-april-2006

Smit F, Willemse G, Koopmanschap M, Onrust S, Cuijpers P, Beekman A.

Opportunities for cost-effective prevention of late-life depression: an epidemiological approach.

Clinically relevant late-life depression has a prevalence of 16% and is associated with substantial societal costs through its disease burden and unfavorable prognosis. From the public health perspective, depression prevention may be an attractive, if not imperative, means to generate health gains and reduce future costs.

Verder lezen

Details

01-maart-2006

Smit F, Ederveen A, Cuijpers P, Deeg D, Beekman A