Urban Social Exclusion Research
home > kennisbank

Kennisbank

Dit is de kennisbank - in opbouw - van G4 - USER. Hierin worden de voor G4 - USER relevante OGGZ onderzoeken, beleidsstukken en praktijkcasussen opgeslagen die in de G4 zijn verschenen.

Als u OGGZ onderzoek of beleidsstukken of een praktijkcasus wilt aanmelden dat is verricht in (een van de) 4 grote steden, meldt u dat dan alstublieft bij de betreffende coordinatoren per stad.

 

Resultaten

  • Per 1 januari 2015 is de Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo) in werking getreden. Hiermee is naast de financiering voor de Maatschappelijk Opvang (MO), ook de financiering van Beschermd Wonen (BW) bij de (centrum)gemeenten komen te liggen. Voor de verdeling van de middelen over de gemeenten wordt een verdeelmodel opgesteld. In dit onderzoek wordt gekeken welke rol stedelijkheidsgraad hierin moet spelen en via welke wegen stedelijkheid de zorgvraag en de kosten beïnvloedt. Het onderzoek baseert zich op de literatuur en expertconsultatie.

    Via vier verschillende paden lijken stedelijke factoren de vraag naar BW en MO te beïnvloeden. 

    1. Een hogere prevalentie van GGZ-problematiek in de stad.

    2. Hogere complexiteit van GGZ-problematiek in de stad

    3. Hogere prevalentie van huisvestingsproblematiek in de stad

    4. Regionale verschillen in kosten voor MO/BW zorg

    De literatuur onderschrijft de eerste drie paden. Dit geldt niet voor het vier pad. Hoewel de kosten per inwoner hoger zijn , kon dat niet onderbouwd worden voor de kosten per cliënt.

    Al met al lijken verschillen in sociaaldemografische factoren, een mogelijke aanzuigende werking van de stad en stresserende kenmerken van de stad zelf tot een hogere prevalentie en complexiteit van GGZ- en huisvestingsproblematiek in de stedelijke gebieden te leiden. Gezamenlijk zou dit tot een hogere vraag naar BW en de MO kunnen leiden, aangezien juist degenen met de meest ingewikkelde GGZ-problematiek en huisvestingsproblematiek gebruik zullen maken van voorzieningen zoals BW en de MO. Hoewel er sprake is van zowel kostenverlagende als kostenverhogende factoren voor de zorg in de stedelijke gebieden, lijkt het aannemelijk dat een combinatie van een hogere prevalentie en complexiteit van GGZ- en huisvestingsproblematiek ertoe leidt dat er in de stedelijke gebieden sprake is van hogere kosten voor BW en de MO per inwoner. Hiermee zou rekening gehouden moeten worden bij de verdeling van de middelen.

    15 februari 2017
    Yvonne Hendriks, Matty de Wit, Addi van Bergen
    Type: Afgesloten onderzoek
  • In de winter van 2011/2012 hebben de vier grote steden voor de tweede maal gezamenlijk een onderzoek uitgevoerd naar feitelijk daklozen in hun stad. Doel van dit onderzoek was om meer inzicht te krijgen in de grootte en kenmerken van de groep feitelijk daklozen. Daarnaast is op grond van gegevens uit enquete en registraties een schatting gemaakt van het aantal personen dat op een gemiddelde nacht op straat slaapt.

    Het onderzoek is uitgevoerd tijdens de winterkouderegeling.

    21 juli 2015
    GGD Amsterdam; Marcel Buster, Mariëtte Hensen, Matty de Wit, Natalie Runtuwene, GGD Rotterdam - Rijnmond; Eva Mandos, Staf van Zeele, GGD Den Haag; Renske Gilissen, GG&GD Utrecht; Regien Vleems, Addi van Bergen
    Type: Afgesloten onderzoek
  • Meer dan 2000 feitelijk daklozen in de vier grote steden; een kwart is jonger dan 30 jaar.

    Het aantal feitelijk daklozen in de G4 wordt geschat op 2.100 (januari 2013). Circa 90% van de daklozen in Utrecht, Den Haag, Amsterdam en Rotterdam is man, een kwart is jonger dan 30 jaar en zo’n 40% heeft buiten de winterkouderegeling geen toegang tot de Maatschappelijke Opvang.

    Deze resultaten zijn afkomstig van een onderzoek van de academische werkplaats G4-USER in samenwerking met de Universiteiten van Utrecht en Southampton. Zij hebben een methode uitgewerkt om op basis van registratiedata van de nachtopvang en winterkoudeopvang, het aantal en de kenmerken van feitelijk daklozen in de vier grote steden betrouwbaar te schatten.

    De G4-USER schatting is aanmerkelijk lager dan een eerdere schatting van het CBS van 12.400 feitelijk daklozen in de G4. Aanbevolen wordt nader onderzoek te doen naar het verschil in gevonden schattingen

    30 maart 2015
    Addi van Bergen, Marcel Buster, Judith Wolf, Peter G.M. van der Heijden
    Type: Afgesloten onderzoek
  • Zelfredzaam en dak- of thuisloos in de G4’, een onderzoek naar de mate van zelfredzaamheid van personen die zich in 2011 hebben gemeld met een adresprobleem en geen OGGZ hulptraject krijgen.

    30 december 2014
    GGD Amsterdam, Mariette Hensen, Matty de Wit
    Type: Afgesloten onderzoek
  • Zelfredzaam en dak- of thuisloos in de G4’, een onderzoek naar de mate van zelfredzaamheid van personen die zich in 2011 hebben gemeld met een adresprobleem en geen OGGZ hulptraject krijgen.

    30 december 2014
    GGD Amsterdam, Mariette Hensen, Matty de Wit
    Type: Afgesloten onderzoek
  • In de 4 grote steden (G4) worden jaarlijks gemiddeld 70 overleden personen gevonden in een woning, die tenminste twee weken onopgemerkt zijn gebleven. In Amsterdam, Rotterdam en Den Haag zijn de cijfers ongeveer gelijk. Alleen Utrecht telt er minder. Gecorrigeerd voor verschillen in leeftijd en geslacht, en beperkt tot de alleenwonenden, komt het in de drie grootste steden bijna twee keer vaker voor dan in Utrecht.

    18 december 2014
    Marcel Buster, Natalie Runtuwene, Karen van den Hondel, Addi van Bergen, Renske Gilissen
    Type: Afgesloten onderzoek
  • In de 4 grote steden (G4) worden jaarlijks gemiddeld 70 overleden personen gevonden in een woning, die tenminste twee weken onopgemerkt zijn gebleven. In Amsterdam, Rotterdam en Den Haag zijn de cijfers ongeveer gelijk. Alleen Utrecht telt er minder. Gecorrigeerd voor verschillen in leeftijd en geslacht, en beperkt tot de alleenwonenden, komt het in de drie grootste steden bijna twee keer vaker voor dan in Utrecht.

    18 december 2014
    Marcel Buster, Natalie Runtuwene, Karen van den Hondel, Addi van Bergen, Renske Gilissen
    Type: Afgesloten onderzoek
  • Een van de vier hoofddoelstellingen van het onderzoeksprogramma van de Academische Werkplaats G4 USER is “het doen van omvangschattingen van populaties kwetsbare mensen en het verder ontwikkelen van betrouwbare methoden voor het doen van omvangschattingen”. Door de gemeente Utrecht is in samenwerking met de Universiteiten van Utrecht en Southampton recent een schatting uitgevoerd van het aantal feitelijk daklozen in Utrecht. Daarbij is gebruik gemaakt van een niet eerder bij daklozen in Nederland toegepaste methode, de afgeknotte Poisson regressie met Chao schatter. Als databron werden registratiegegevens uit de nacht- en winterkoudeopvang gebruikt. De schatting leverde een herkenbaar resultaat op, namelijk van een beperkte groep feitelijk daklozen en een forse daling t.o.v 2005, het jaar waarop de laatste omvangschatting in Utrecht was uitgevoerd. Deze methode werd met dit nieuwe onderzoek ook toegepast in de steden Den Haag, Amsterdam en Rotterdam.

    18 december 2014
    Peter van der Heijden en Maarten Kruyff (Universiteit Utrecht), Dankmar Boehning (Universiteit Southampton) en Addi van Bergen en Maartje Aangeenbrug (Gemeente Utrecht, Volksgezondheid)
    Type: Afgesloten onderzoek
  • In de vier grote steden is de kans op sociale uitsluiting twee keer zo hoog als elders in Nederland. In de G4 zijn naar schatting 180 duizend volwassenen sociaal uitgesloten. Vanuit de Academische Werkplaats G4-USER is onderzoek gedaan naar de situatie van deze groep en naar hun ervaringen en perspectieven.Bijna de helft van de sociaal uitgesloten volwassenen in de G4 is werkloos of uitkeringsgerechtigd en twee derde heeft een niet westerse achtergrond. Hun sociale netwerk is vaak beperkt en kwetsbaar. Ze kampen met veel gezondheidsproblemen, ervaren weinig regie over het eigen leven en hebben vaak een negatief of onrealistisch toekomstbeeld. Een laag inkomen en schulden veroorzaken bij deze groep veel stress en beperken de participatie en de toegang tot zorg. Het merendeel van de sociaal uitgesloten volwassenen wil (meer) participeren in de maatschappij, maar heeft daarbij ondersteuning nodig. De toekomstige sociale wijkteams lijken een geschikt instrument om deze groep laagdrempelige hulp op maat te bieden. Aandachtspunten zijn een outreachende aanpak en ook hulp bieden zonder dat er sprake is van een actieve hulpvraag.

     

     

    26 november 2014
    Addi van Bergen, Annelies van Loon, Carina Ballering, Bouwine Carlier en Maartje Aangeenbrug
    Type: Afgesloten onderzoek
  • De academische werkplaats G4 USER presenteert met trots de eerste editie van de Monitor OGGZ-G4. Deze monitor geeft voor het eerst op een vergelijkbare en systematische wijze inzicht in de OGGZ-(risico)groepen in de vier grote steden. Voor beleidsmedewerkers biedt de monitor een veelheid aan informatie die de discussies over de inzet van middelen, de gevolgen van beleidsmaatregelen en het gebruik van voorzieningen kan entameren en onderbouwen. Voor onderzoekers biedt de monitor een uitstekende basis voor het formuleren van relevante verdiepende beleids- en onderzoeksvragen, waarmee op termijn een bijdrage kan worden geleverd aan de verbetering van de positie van sociaal kwetsbare mensen binnen de G4. Wij wensen u veel leesplezier en vooral veel inspiratie toe!

    1 september 2014
    Albert van Hemert, Addi van Bergen, Marcel Buster, Resnke Gilissen, Eva Mandos, Judith Wolf
    Type: Afgesloten onderzoek